Người khuyết tật Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận công nghệ số

Nhân dịp Ngày Người khuyết tật Việt Nam 18/4/2025, Hội Người khuyết tật TP. Hà Nội đã tổ chức chương trình kỷ niệm với chủ đề “Phong trào Người khuyết tật Việt Nam: Khẳng định – Kế thừa – Vươn xa”, trong đó nhấn mạnh vai trò của công nghệ số và AI đối với người khuyết tật (NKT).

Công nghệ số – cơ hội để người khuyết tật làm chủ cuộc sống

• 100% người khuyết tật được khảo sát khẳng định công nghệ số giúp họ sống độc lập hơn, học tập hiệu quả hơn và tham gia tốt hơn vào xã hội.

• Công nghệ trở thành “tay” của người khuyết tật vận động, “tai” của người khiếm thính, “mắt” của người khiếm thị, giúp họ hòa nhập dễ dàng hơn.

• Nhiều thành viên các CLB khuyết tật hiện nay đã tận dụng mạng xã hội và thương mại điện tử, trong đó có tới 70% hội viên CLB chấn thương cột sống tham gia bán hàng online hoặc làm việc liên quan CNTT.

  

Khoảng cách số vẫn còn lớn

Tuy vậy, nhiều rào cản tồn tại khiến người khuyết tật chưa thể tiếp cận công nghệ số bình đẳng như người không khuyết tật:

• Chênh lệch truy cập Internet: năm 2023, sự khác biệt giữa NKT và người bình thường vẫn ở mức 50,1%.

• Chênh lệch địa lý: thành thị có 40,1% NKT truy cập Internet, trong khi ở nông thôn chỉ đạt 31%.

• Người khiếm thị: chỉ khoảng 20.000/72.000 hội viên Hội Người mù Việt Nam thường xuyên sử dụng máy tính hoặc điện thoại thông minh.

  

Những khó khăn chính

• Thiếu thiết bị hỗ trợ chuyên biệt (máy in chữ nổi, phần mềm đọc màn hình…), chi phí nhập khẩu cao.

• Chất lượng Internet chưa ổn định, các dịch vụ công trực tuyến chưa thân thiện với phần mềm hỗ trợ.

• Thiếu khóa đào tạo về kỹ năng số cho NKT.

• Nguy cơ lừa đảo trực tuyến do thiếu kiến thức bảo mật.

Thông điệp kêu gọi

Để thu hẹp khoảng cách số, cần sự chung tay của Nhà nước, doanh nghiệp công nghệ và xã hội trong việc:

• Xây dựng nền tảng số thân thiện với NKT (thiết kế bao trùm, có phụ đề, ngôn ngữ ký hiệu, dễ tiếp cận).

• Đầu tư thiết bị hỗ trợ chuyên biệt giá rẻ cho người khiếm thị, khiếm thính.

• Tổ chức nhiều khóa đào tạo kỹ năng số miễn phí cho NKT.

• Tăng cường bảo vệ an toàn thông tin để NKT yên tâm tham gia môi trường số.